Η Έλενα στη χώρα των θαυμάτων

Η Έλενα Μαρούτσου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967. Σπούδασε Iστορία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών κι έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Λογοτεχνία και στις Eικαστικές Tέχνες στο Reading University, στην Αγγλία. Έχει ασχοληθεί με τη φωτογραφία και με το κολλάζ. Βιβλία της είναι  η συλλογή ιστοριών «Του ύψους και του βάθους», η συλλογή διηγημάτων «Οι προδοσίες των ονομάτων» και το  μυθιστόρημα «Μεταξύ συρμού και αποβάθρας».

Στο βιβλίο της με τον τίτλο «Το Νόημα», η ηρωίδα  Έλενα, ένα κυριακάτικο πρωινό του Ιουλίου,  κατηφορίζει άυπνη την Κηφισίας σαν ένα φάντασμα που κινείται μεταξύ εξωπραγματικού και πραγματικού. Σταματά από ανάγκη σε ένα οικόπεδο. Μια μπουλντόζα σταματημένη εκεί μοιάζει σαν ένα στόμα ορθάνοιχτο που χάσκει. Σαν μια κουνελότρυπα. Έτοιμη να την καταπιεί ή να την εισαγάγει κάπου αλλού. Εκεί γνωρίζει τον κύριο Τιμολέοντα  Ιπποκράτους, την αλμπινή υιοθετημένη  κόρη του, Ελεάνα, τη βοηθό του σπιτιού Αριστέα και το μωρό της. Άνθρωποι που της είναι άγνωστοι, διαφορετικοί, φιλόξενοι και που στο σπίτι τους έχουν μια φωτογραφία της, με έναν κύριο που δεν τον γνωρίζει, όπως επίσης δεν γνωρίζει και τη στιγμή που απεικονίζεται. Τι είναι αυτό; Μια εικόνα μιας παράλληλης ζωής της; Και η ιστορία αρχίζει…

Η Έλενα Μαρούτσου, σε ένα βιβλίο διχασμένο που σε οδηγεί μέσα σου, στήνει το σκηνικό, στη χώρα των θαυμάτων, μεταξύ πραγματικού και ονειρικού επιλέγοντας φιγούρες άυπνες, λεπτεπίλεπτες, αέρινες, άχρωμες, στρουμπουλές, καρτουνίστικες. Σαν κολλάζ μιας άλλης κοινωνίας η οποία αποτελείται  από ανθρώπους μοναχικούς, στιγματισμένους, αντισυμβατικούς, που όμως έχουν την ίδια ανάγκη μαζί της. Της επικοινωνίας, της συντροφικότητας, της αλληλοστήριξης και το όνειρο όλων, μια οικογένεια. Για να μπορεί να αντιστέκεται ή να συμβιβάζεται σε μια κοινωνία που έχει ταμπέλες παντού που υποδεικνύουν τι πρέπει να κάνεις. Η ηρωίδα Έλενα ταυτίζεται πολλάκις με τη μικρή αλμπινή Ελεάνα, προβάλλοντας το ίδιο απροστάτευτη και εγκαταλελειμμένη όχι μόνο στη ζωή αλλά και στα όνειρα, όπου  ζώα σε αφύσικα μεγέθη και σωματικούς συνδυασμούς συνομιλούν με ανθρώπινη λαλιά.

Η συγγραφέας βασισμένη στο «Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων», σε μια ανεστραμμένη πραγματικότητα, καταγράφει άλλοτε με την αφοπλιστική εύστοχη παιδική λογική και άλλοτε με την ώριμη παιδικότητα ενός ενηλίκου, τις συνυπάρχουσες και ενίοτε συγκρουόμενες εσωτερικές καταστάσεις, όπου φόβοι, επιθυμίες, ενοχές και ανικανοποίητα συναισθήματα θέτουν πολλά υπαρξιακά ερωτήματα και διλήμματα. Μπορείς άραγε να γίνεις αυτό που ήσουν κάποτε; Ενώ εξαρτάσαι από τους κανόνες και μύθους μιας κοινωνίας; Ένα παιδί δίνει «Νόημα» στη ζωή; Και πού σε οδηγεί η παρουσία του; Στον καλύτερο ή το χειρότερο εαυτό σου;  Και τι ρόλο παίζουν τα όνειρα; Όταν δεν είναι εμφανές αν το όνειρο ή ο εφιάλτης θα βγει  πραγματικός; Ποιο είναι το πραγματικό και ποιο το εξωπραγματικό; Μπορούν και συνυπάρχουν παράλληλα; Με τα παραμύθια αποκοιμούνται όλοι; Ή το παραμύθι της ζωής μας αποκοιμίζει όλους; Και πόσο η ζωή είναι ένα παραμύθι;

Η Έλενα Μαρούτσου στο βιβλίο της «Το Νόημα» αποδεικνύει πως η σκληρότητα της καθημερινότητας βρίσκει διαφυγές στα όνειρα και τις αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας, την οποία δεν αποχωριζόμαστε ποτέ. Καίτοι, στα μάτια των άλλων καθρεπτίζεται το είδωλό μας χωρίς να μας γίνεται ορατό. Με απλότητα γραφής, γεμάτη ρεαλισμό, χωρίς φόβο και ταμπού, με περιεκτικότητα νοημάτων, καταγράφει άπειρα συναισθήματα, αλλάζοντας από παράγραφο σε παράγραφο από τη λογική στην παιδικότητα υπενθυμίζοντας συνεχώς τις καταστάσεις του εγώ που διαδοχικά και παράλληλα ενεργοποιούνται μέχρι την τελική ωρίμανση του ατόμου, η οποία θα το οδηγήσει στην πληρότητα της ευτυχίας.

Τι σημαίνει άραγε η λέξη ΝΟΗΜΑ για τη συγγραφέα; Είναι το Νόημα της ζωής; Είναι το Νόημα των ονείρων και της τρέλας; Είναι το Νήμα που ενώνει τις αναμνήσεις μιας ζωής; Ή μήπως είναι το Νήμα, ο ομφάλιος λώρος της γέννας; Και το Νήμα που ενώνει το παρελθόν με το μέλλον;  Ή μήπως γεννιόμαστε και υπάρχουμε μέσα από το Νόημα των άλλων;

Σίγουρα ένα συναρπαστικό βιβλίο με πολλές ερμηνείες και αναγνώσεις.