Τρία βιβλία από την Κύπρο

Κώστας Βασιλείου, Εξηγήματα, εκδ. Αρμίδα, 2024, σελ.106

Ποιητής, συνταξιούχος φιλόλογος, δεινός αφηγητής, ο Κώστας Βασιλείου (Πάνω Δευτερά, 1939) μάς παραδίδει δεκατρία «Εξηγήματα – προπολεμικά και μεταπολεμικά αφηγήματα» σε μια άρτια επιμελημένη έκδοση: ιστορίες από το χωριό, τα σπίτια, τα χωράφια, το σχολείο, την εκκλησία, που γράφτηκαν πριν ή μετά την τουρκική εισβολή του 1974, στη διάρκεια μακρών, δημιουργικών χρόνων. Σκανταλιές, παιχνίδι σε ανοικτό ορίζοντα –ποιος μπορεί να ξεχάσει «Το Βασανάκι και το πετάσι» του;–, παιδιά που γυρνούν ξυπόλυτα, «από συντόμια», στο σπίτι από το σχολείο, που αφαιρούνται κοιτάζοντας την ανθισμένη κερασιά από το παράθυρο της τάξης, γνωρίζοντας ότι τους περιμένει μια άδικη μοιρασιά, που κλέβουν βερίκοκα από την αυλή της γειτόνισσας, που τρέχουν στις πλαγιές με τον χαρταετό του πιο έξυπνου –αλλά και πιο κατεργάρη– έφηβοι που μπαίνουν σε πειρασμό λίγο πριν πάνε στον Επιτάφιο. Κι ανάμεσα στα ωραία ελληνικά, λέξεις, φράσεις κυπριακές που απολαμβάνεις να διαβάζεις (ενίοτε φωναχτά).

Σταυρίνος Κυριάκου, Όφκαιρο, εκδ. Αρμίδα 2025, σελ. 133

Τα διηγήματα του Σταυρίνου Κυριάκου (Λευκωσία, 1980), που περιλαμβάνονται στη συλλογή με τίτλο «Όφκαιρο», και ιδίως το μεγαλύτερο από αυτά (σαν νουβέλα), «Το τέρτιν της Φροσούλλας», αποκάλυψαν, για την υπογράφουσα, τις αρετές ενός συγγραφέα ο οποίος γράφει στην κυπριακή διάλεκτο όπως μιλιέται σήμερα, δηλαδή μαζί με στοιχεία της κοινής νεοελληνικής. Στο εν λόγω διήγημα συμπυκνώνεται η καθημερινότητα της Κύπρου σε ένα λαϊκό προάστιο της Λευκωσίας, όπου διαδραματίζονται και άλλες ιστορίες που περιλαμβάνονται στη συλλογή, αναδεικνύοντας τον έρωτα και την προσμονή μιας γυναίκας που περιμένει μάταια νέα από τον άντρα της. Στα διηγήματα της συλλογής αποτυπώνονται καίρια ανθρώπινοι τύποι και καταστάσεις χωρίς να περνούν σε δεύτερη μοίρα το συναίσθημα και ο λυρισμός.

Γιώργος Παπακωνσταντίνου, Ημιτελές, εκδ. Αλμύρα, 2021, σελ. 46

Στο λιλιπούτειο «Ημιτελές», ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου (Ξυλοφάγου, 1991) παρουσιάζει με ιδιαίτερη ευαισθησία τρία καλογραμμένα διηγήματα συνταιριάζοντας ευφάνταστα (και ποιητικά) το παρόν και το παρελθόν ‒ενίοτε και το αρχαίο (παρελθόν)‒, στα δύο από αυτά, ενώ στο τρίτο προσεγγίζει το θέμα του και με χιούμορ.