Η Κρίση έβγαλε στην επιφάνεια δραματικότητες εσώκλειστες στους ιδιωτικούς παραδείσους της βιαίως εξαστικοποιημένης ελληνικής επαρχίας με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί ένας εσμός θεατρογραφούντων, θεατρολογούντων, ποιητικολογούντων, ευρεσιτεχνών ή επιστημόνων της επικοινωνίας, συνεπικουρούμενων από τα fora, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ευκολίες της διαδικτυακής τεχνολογίας, που αρθρώνουν λόγο και μάλιστα συνεκτικό, ακόμα κι όταν φλερτάρει με τη χαοτική «αποδόμηση».

Οι θεατρικοί διαγωνισμοί, οι διαγωνισμοί συγγραφής θεατρικού έργου ειδικότερα, είναι φίλτρα και μοχλοί, ηθμοί και κρησάρες προκειμένου να διυλιστεί η κρίσιμη πλευρά της λογοτεχνικής έκφρασης τείνουσα προς τη δημιουργία της κρίσιμης εκείνης μάζας που απαιτείται για το «ποιοτικό άλμα» ολόκληρης της Ανθρωπότητας (κατά τον Δανό φιλόσοφο Σόρεν Κίρκεγκααρντ).

Με άλλα λόγια, μέσα από διαφανείς και δημοκρατικές διαδικασίες ευγενούς αμίλλης θεατρογραφούντων βγαίνει το εκχύλισμα της πολιτισμικής μας πραγματικότητας στις μεταβατικές εποχές μιας Κρίσεως πολυδιαστασιακής όπου όλοι κρίνονται και κρίνουν αμοιβαίως.

Από το 1ο διαγωνιστικό φεστιβάλ «Θεατρικό Αναλόγιο 2018» που οργάνωσε το Θέατρο Από Κοινού, προέκυψαν τα πέντε αγαπημένα έργα του κοινού, που τυπώθηκαν σε βιβλίο από τις πάντα πρόθυμες αλλά όχι πρόχειρες εκδόσεις του Γιάννη Κοτσαφτόπουλου.

Ας τα περιτρέξουμε! Είναι:

  1. Το «ΡΑΚΟ» του Δημήτρη Παπαδόπουλου με πρωταγωνίστρια μια γυναίκα ρακοσυλλέκτρια αναμνήσεων και της θρυμματισμένης γυναικείας της ταυτότητας. Σκληρό έργο κοινωνιοκριτικής, μπαρόκ, παραπέμπει στη μεταφυσική αφού το έγκλημα επιφέρει την τιμωρία του ενόχου κι η Παγκόσμια Τάξη στο τέλος αποκαθίσταται. Από τις «νουάρ» μάλλον μελοδραματικές, νεορομαντικές γραφές. Σπασμένος μονόλογος, δράμα του θρυμματισμένου «εγώ» σε πολλές ψηφίδες που γυρεύουν να επανασυγκολληθούν.
  1. «Ο Σταμελένιος» του Γιώργου Μποτώνη είναι ένα «παιδικό θεατρικό έργο» για παιδιά κάθε ηλικίας, για αιωνίους εφήβους, για ιδεαλιστές που «αρνούνται να μεγαλώσουν» και να γίνουν σαν τους άλλους: υλιστές, πραγματιστές, σκληροί κι ανελέητοι. Αυτό το κείμενο φέρνει μια αχτίδα ελπίδας στη σκοτεινιά της σύγχρονης νεοελληνικής δραματουργίας.
  1. «Μεταξία» του Κώστα Λάκη, αριστουργηματικός μονόλογος, αποτέλεσμα οξείας, οξυτάτης, επιμόνου, συστηματικής κι «επαγγελματικής» κοινωνικής παρατηρήσεως. Ο αφηγητής κάθεται σε μια θέση λεωφορείου του ΚΤΕΛ και ταυτίζεται τόσο πολύ με την ενδιαφέρουσα αλλά όχι κι εκκεντρική συνεπιβάτιδά του που φαντάζεται, εικάζει, δομεί και μας μεταφέρει την «ιστορία» της που εμπεριέχει πολλά από τα κρυφά πάθη της ελληνικής επαρχίας…
  2. «Ο Σπόρος του Πρώτου Σπόρου» της Στεργιάνας Τζέγκα, άλλος ένας βραβευμένος και ξεχωριστός μονόλογος. Οι νέοι ή πρωτοεμφανιζόμενοι συγγραφείς μας δεν έχουν δοκιμαστεί σε πολυπρόσωπες γραφές. Είναι δύσκολο να κινήσεις ταυτοχρόνως πάνω από τρία πρόσωπα στο χαρτί χωρίς να μπερδευτείς κι εσύ κι ο αναγνώστης σου. Όμως ο μονόλογος ως είδος, έτσι όπως καλλιεργείται στην Ελλάδα, είναι πολύ κοντά στην ποίηση και ιδιαίτερα αξιαγάπητος στο μεσογειακό κοινό μας. Οι παθογένειες της νεοελληνικής οικογένειας και η υπέρβασή τους διά της Τέχνης δεσπόζουν κι εδώ.
  3. τα «Άλογα» της Πέλας Σουλτάτου είναι μονόπρακτο με τρία ορατά πρόσωπα κι έναν αόρατο αφηγητή που συμπληρώνει τα κενά, όπου αυτό απαιτείται. Η «ερασιτεχνική» θεατρική γραφή στο όριο του επαγγελματισμού. Όταν δοκιμαστεί στο σανίδι η καλή νέα συγγραφέας θα οδεύσει προς τεχνικότερες λύσεις και διαρκέστερες εκφράσεις, ανθεκτικές μέσα στον αδυσώπητο Χρόνο.

Τα θεατρικά έργα δεν υπάρχουν έξω και πριν από τη σκηνική τους πραγμάτωση. Είναι παρτιτούρες μιας μελωδίας που δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα. Είναι θαύματα που δεν έχουν συντελεστεί, λειτουργίες που δεν έχουν τελεστεί, μυήσεις που δεν έχουν λάβει χώραν. Ως εκ τούτου θέλει μεγάλη διορατικότητα για να δεσμευτείς από πριν ως προς το πού θα μπορούσαν να οδηγήσουν συγγραφέα, συντελεστές και κοινό. Όμως εγώ θα τολμήσω μία πρόβλεψη: και οι πέντε διακριθέντες δραματουργοί που εμπεριέχονται σε αυτό το βιβλίο έχουν πολλά στάδια ακόμα μπροστά τους για να τρέξουν!

Αξιέπαινοι οι διοργανωτές, η κριτική επιτροπή και οι συμμετέχοντες σε αυτή την ανιδιοτελή πνευματική διαδικασία.

Πέντε σμαράγδια στο φως του νεοελληνικού θεατρικού έργου που διψάει για τα φώτα της ράμπας. Το Θέατρο Από Κοινού αναπτύσσεται, εξελίσσεται και λειτουργεί ως φυτώριο νέων ταλέντων, ενίσχυσης νέων θεατρικών δυνάμεων, ανάδειξης των μεγάλων δραματουργών του μέλλοντός μας. Οι ιδιαιτερότητες και οι παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας στα χρόνια της Κρίσης ανιχνεύονται, διαπιστώνονται, τονίζονται, υπογραμμίζονται θεατρογραφικώς προκειμένου να προβληματιστούμε και να αναζητήσουμε λύση για τα προβλήματα που επιφέρουν κι ανακύπτουν συνεχώς, κυκλικώς μέχρι της οριστικής θεραπείας των αιτιών που προκαλούν τα ανεπιθύμητα συμπτώματα. Ο Πολιτισμός είναι μια ανεξιχνίαστη πολυσύνθετη οντότητα, η οποία –όπως και η Φύσις– κρύπτεσθαι φιλεί κι αποκαλύπτει κάθε φορά ένα μικρό μόνο τμήμα μίας και μόνης πτυχής της. Και τα πέντε αυτά θεατρικά έργα συνεισφέρουν στη σύνθεση αυτού του ψηφιδωτού που θα ολοκληρωθεί ίσως δεκαετίες μετά…