Το πρώτο βιβλίο της Δέσποινας Μπάτρη, η συλλογή διηγημάτων Ή όλοι ή κανείς (Μεταίχμιο, 2015), είχε ομολογουμένως εντυπωσιάσει την υπογράφουσα, εκτός από τη λογοτεχνική του ποιότητα, και για την επιλογή του κύριου θέματος, τη θυσία ως επιλογή ζωής, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και τόπους, που φανέρωναν γνώση, ενδεχομένως και βιωματική, των τόπων αυτών. Ιστορίες σκληρές, ορισμένες από αυτές, τις οποίες ομόρφαινε η στόχευση της θυσίας.
Στο νέο της βιβλίο, το μυθιστόρημα με τίτλο Reconnecting…, σε μια φροντισμένη έκδοση (Σμίλη, 2023), το σκηνικό είναι διαφορετικό: η (οικονομική) κρίση που έδιωξε οικογένειες έξω, μια γυναίκα που διεκδικεί τη δική της ζωή (στον αντίποδα της θυσίας). Λύκοι οι άνθρωποι, αγρίμια που επιβιώνουν αναγκαστικά στη συνθήκη της κοινωνίας, αφόρητη η ζωή στην πόλη, ερημωμένη η ‘επαρχία’, δεν είναι τόπος να ζήσεις. Συνδέσεις υπάρχουν, αλλά είναι προσωρινές και χάνονται (“Εκτός σύνδεσης, γίνεται προσπάθεια επανασύνδεσης…”, όπως είναι και ο υπότιτλος του βιβλίου). Από τις ιστορίες των άλλων και τη μεγάλη Ιστορία, παρακολουθούμε μια μικρή, δική μας ιστορία, μια δυο μέρες μόνο.
Η Αριάδνη βρίσκεται σε ένα ορεινό χωριό όχι μακριά από την Αθήνα. Το κρανίο ενός λύκου, στο μοναδικό καφενείο-ταβέρνα της περιοχής όπου σταματά, την εντυπωσιάζει. Η φιλοπερίεργη σύζυγος του ιδιοκτήτη, η Κική, σκαρφίζεται τότε έναν τρόπο για να πείσει τον άντρα της, τον Βαγγέλη, να αρχίσει να σκέπτεται την επιστροφή τους στη μεγάλη πόλη (τη Θεσσαλονίκη εν προκειμένω) – έχουν και δυο μικρά παιδιά, πώς θα συνεχίσουν να ζουν μακριά, σχεδόν, από τον πολιτισμό; Προτείνει λοιπόν στην “ξένη” να την πάει ο Βαγγέλης μια βόλτα στο δάσος, για να της δείξει πού σκότωσε τον λύκο. Ωστόσο, λίγο αφότου φύγουν, η Κική, που αρχίζουν να τη ζώνουν τα φίδια μην ο άντρας της τα φτιάξει με την Αριάδνη, παρατάει την κουζίνα της και τους ακολουθεί. Όταν τους εντοπίζει, κρύβεται πίσω από κάτι κλαδιά και παρακολουθεί τη συνομιλία τους και κυρίως την εξομολόγηση του Βαγγέλη, που είχε ελπίσει, μετακομίζοντας στο χωριό, να ξανασυνδεθεί με τη γη των προγόνων του. Η Αριάδνη, που έχει επιστρέψει στην Ελλάδα από μια χώρα της δυτικής Ευρώπης όπου είχε μετακομίσει με τον άντρα της, τον Γιώργο, και τα δυο παιδιά τους την περίοδο της κρίσης, ψάχνει να βρει μέσα της τις απαντήσεις για το τι θέλει να κάνει: να επιστρέψει μόνιμα στην Ελλάδα ή να γυρίσει στην ξένη χώρα; Ο ήχος του κινητού της, καθώς ο άντρας της προσπαθεί να επικοινωνήσει μαζί της αλλά έπειτα από μερικά δευτερόλεπτα η σύνδεση χάνεται, διακόπτει τη σιωπή του δάσους. Μέχρι που… κάτι απρόβλεπτο συμβαίνει. Η παρέμβαση της Κικής είναι καταλυτική. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, παρακολουθούμε τον Γιώργο στη δουλειά του και έπειτα στο σπίτι, τις προσπάθειές του να βρει μια δουλειά που να σχετίζεται με τις σπουδές του (είναι αστροφυσικός), όσο μακριά κι αν τον πάει αυτό.
Η αφηγηματική άνεση, το σμίλεμα της γραφής είναι ευδιάκριτα και στο δεύτερο βιβλίο της Δέσποινας Μπάτρη. Το θέμα μάς ξένισε κάπως, όπως και μια προσπάθεια (ίσως) της συγγραφέα να το ελαφρύνει, κυρίως με τις περιγραφές των σκέψεων και των κινήσεων της Κικής. Έχουμε την υποψία πως οι ήρωες δεν ησυχάζουν στο τέλος, παρά την επιδιωκόμενη κάθαρση, απλώς συμβιβάζονται, κι αυτή η ξενότητα, προς τους άλλους και προς τον ίδιο τους τον εαυτό παραμένει ανειρήνευτη.
