Όταν ο φόβος πλανιέται στην ατμόσφαιρα

Η Σάρα Ουότερς είναι μια από τις πολύ ισχυρές φωνές της σύγχρονης βρετανικής  λογοτεχνίας. Τα μυθιστορήματά της έχουν απήχηση στο αναγνωστικό κοινό αλλά και στην κριτική, καθώς έχει υπάρξει υποψήφια για το βραβείο Booker. Συχνά τοποθετεί τις ιστορίες της σε ιστορικό περιβάλλον, είτε πρόκειται για το 19ο αιώνα, είτε για τις αρχές του 20ού.

Η ιστορία του «Ανήλικου επισκέπτη» εκτυλίσσεται σε μια επαρχιακή πόλη της Αγγλίας λίγο μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Στην ετοιμόρροπη έπαυλη Χάντρετς κατοικεί η οικογένεια Έιρς. Η άλλοτε πάμπλουτη οικογένεια τώρα δυσκολεύεται να συντηρήσει τα κτήματα και την έπαυλη. Σχεδόν απομονωμένα από τους υπόλοιπους κατοίκους της περιοχής, τα μέλη της οικογένειας ζουν με τα φαντάσματα του μεγαλειώδους παρελθόντος τους. Όταν ο γιατρός Φάραντεϊ αρχίζει να φροντίζει την κυρία Έιρς, θα έρθει κοντά με την κόρη της, την Κάρολαϊν. Παράλληλα αρχίζει να ακούει ιστορίες για τη δύναμη του σπιτιού και την ικανότητά του να επηρεάζει την ψυχολογία των κατοίκων του. Ο γιος, ο Ρόντρικ, αισθάνεται ότι πρέπει να προστατέψει την οικογένειά του από το κακόβουλο πνεύμα που θέλει να τους καταστρέψει. Μια φωτιά στο δωμάτιό του και η σχεδόν υστερική του αντίδραση μετά το γεγονός τον οδηγούν σε ψυχιατρική κλινική. Οι δυο γυναίκες μένουν μόνες τους στο σπίτι και σιγά- σιγά αρχίζουν να ανακαλύπτουν μυστηριώδη σκαλίσματα στο ξύλο και τους τοίχους, ενώ βήματα και φωνές ακούγονται τη νύχτα σαν κάποιος να προσπαθεί να τις βλάψει. Οι προσπάθειες του γιατρού Φάραντεϊ να τις πείσει ότι όλα είναι στη φαντασία τους αποτυγχάνουν και το τέλος πλησιάζει με γοργό ρυθμό.

Η λέξη που καλύτερα περιγράφει το μυθιστόρημα της Ουότερς είναι «ατμοσφαιρικό». Χτίζει σταδιακά μια ατμόσφαιρα αυξανόμενου κινδύνου που καθηλώνει. Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι το σπίτι και τα φαντάσματά του. Επιβλητικό αλλά ετοιμόρροπο αιχμαλωτίζει όποιον το επισκέπτεται, ενώ παράλληλα ρουφάει όλες τις δυνάμεις από την οικογένεια που προσπαθεί να το συντηρήσει. Και όταν έχουν εξαντληθεί, είναι έτοιμο να τους οδηγήσει στην καταστροφή. Το πνεύμα υπάρχει ή δεν υπάρχει; Και εάν υπάρχει, είναι η νεκρή πρωτότοκη κόρη που διεκδικεί ξανά τη θέση της στην οικογένεια; Η συγγραφέας δεν το ξεκαθαρίζει, αφήνει τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Γιατί αυτό που έχει το περισσότερη ενδιαφέρον είναι η μετάβαση από τη λογική στην παράνοια, από την καθημερινή ρουτίνα στον φόβο. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο αφηγητής είναι ο γιατρός, ο ουδέτερος παρατηρητής, ο επιστήμονας που εμπιστεύεται μόνο τα απτά στοιχεία, αυτός που παρακολουθεί την πτώση της οικογένειας και δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να τη σταματήσει. Είναι αυτός που επιβιώνει για να αφηγηθεί την ιστορία και να αμφισβητήσει όσα πίστευε μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Ο «Ανήλικος επισκέπτης» είναι ένα αξιόλογο ψυχολογικό θρίλερ που καθηλώνει και συναρπάζει, μεταφρασμένο πολύ ωραία από τον Αύγουστο Κορτώ.