Μπορεί μια ζωή πλούσια σε γεγονότα, που καλύπτει σχεδόν όλον τον 20ό αιώνα, να είναι στην πραγματικότητα μια ζωή χωρίς πολλές εμπειρίες και ακόμα λιγότερες συγκινήσεις; Η Κάρολ Σιλντς στα Πέτρινα Ημερολόγια φαίνεται να έχει την απάντηση, είναι, ωστόσο, αποφασισμένη να μην τη χαρίσει στους αναγνώστες.
Η ανάγνωση του βιβλίου γίνεται σε αρκετά επίπεδα. Το πρώτο είναι το καθαρά αφηγηματικό. Η πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία της Ντέιζι Γκούντγουιλ, η οποία μεγάλωσε με μια γειτόνισσα που εγκατέλειψε τον άντρα της και την υιοθέτησε ανεπίσημα, επανενώθηκε με τον πατέρα της στην εφηβεία της όταν η κηδεμόνας της πέθανε, έχασε τον πρώτο της σύζυγο ξαφνικά και ανεξήγητα στο ταξίδι του μέλιτος, παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο τον γιο της γυναίκας που τη μεγάλωσε, έζησε συναισθηματικά αποξενωμένη από τον άντρα της, μεγάλωσε τα παιδιά τους, ανέλαβε τη στήλη του περί κηπουρικής όταν αυτός πέθανε, απολύθηκε άδοξα από την εφημερίδα, είδε όλα της τα παιδιά να μεγαλώνουν και να ακολουθούν τις δικές τους ζωές, μέχρι που πέθανε σε βαθιά γεράματα, φωτίζει μια συμβατική και παράδοξη πορεία ταυτόχρονα. Με πολλές ανατροπές, πολλά σταυροδρόμια, πολλούς θανάτους και λίγη ζωή.
Σε ένα δεύτερο επίπεδο, δεν παρακολουθούμε απλά τη ζωή της Ντέιζι, αλλά τη μοίρα των γυναικών σε κάθε φάση του 20ού αιώνα. Η συγγραφέας συνειδητά επιλέγει για πρωταγωνίστρια γυναίκα σε μια δυτική κοινωνία, η οποία έχει λύσει βασικά βιοποριστικά ζητήματα, με οικονομική άνεση και αξιοπρεπή για τα δεδομένα της εποχής μόρφωση, στοιχεία τα οποία της επιτρέπουν μία μικρή ελευθερία αποφάσεων, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της επιλογής του δεύτερου συζύγου, του είδους εργασίας μετά τη χηρεία της και του τόπου κατοικίας μετά την ανεξαρτητοποίηση και των παιδιών της. Για να μας δείξει ότι και πάλι η μοίρα της είναι να ζει στο περιθώριο, όχι μόνο της ζωής των άλλων, αλλά και της δικής της ζωής.
Η Σιλντς θίγει με τόλμη θέματα όπως το τι περιθώρια επιλογών έχεις στην πραγματικότητα όταν αποδέχεσαι πλήρως τις κοινωνικές νόρμες ή αν η μητρότητα είναι η κατάσταση εκείνη ευτυχίας και εκπλήρωσης όπως γενεές και γενεές γυναικών έχουν ανατραφεί να πιστεύουν. Χαρακτηριστική ‒και ιδιαίτερα ευρηματική‒ είναι η περιγραφή των πιθανών σκέψεων της πιο στενής φίλης της πρωταγωνίστριας. Άραγε τη ζηλεύει που μεγαλώνει τα τρία παιδιά της με αφοσίωση ή τη λυπάται; Θα μπορούσαν να ισχύουν και τα δύο το ίδιο και κατά βάθος η Ντέιζι το ξέρει.
Σε ένα ακόμη βαθύτερο επίπεδο, η συγγραφέας παίζει με τις έννοιες της πραγματικότητας και της αλήθειας. Με τεκμήρια αποστασιοποιημένα και αδιαμφισβήτητα, όπως είναι μία διαθήκη, ανακοινώσεις γεγονότων σε εφημερίδες, αρθρογραφία της εποχής και ανταλλαγή επιστολών, παρουσιάζει τα γεγονότα ψυχρά και καθαρά. Ταυτόχρονα, δίνει και την ερμηνεία τους, είτε μέσω της δικής της φωνής, ως παντογνώστριας συγγραφέως, είτε μέσα από τις απόψεις των κοντινών στην Ντέιζι ανθρώπων: της φίλης, της κόρης, του “κόσμου”. Πουθενά όμως δεν ακούμε την Ντέιζι. Ούτε και όταν πλησιάζει το τέλος και η κόρη της, πλάι της στο κρεβάτι τη ρωτά αν πιστεύει πως είχε νόημα η ζωή της, ούτε τότε μαθαίνουμε πώς πραγματικά έβλεπε την ύπαρξή της. Είτε γιατί δεν είχε καταλάβει, είτε γιατί δεν είχε μάθει ποτέ να εκφράζει αυτό που ακριβώς νιώθει και πιστεύει, είτε γιατί δεν ήθελε να ακούσει τον εαυτό της να εκστομίζει αυτό που φοβόταν ότι θα πει. Πέρα από το υπαρξιακό βάθος αυτής της σκηνής, η συγγραφέας θέτει ένα ακόμα ερώτημα: τι θα πει “ζωή με νόημα”, αυτό που φαίνεται, αυτό που βιώνει κανείς ως προστιθέμενη αξία της ύπαρξής του στον κόσμο ή αυτό που θεωρείται δεδομένο σε μία ορισμένη κοινωνία; Η πραγματικότητα και η αλήθεια ‒ή μάλλον, οι αλήθειες (των άλλων)‒ στο έργο αυτό, άλλοτε συμπλέκονται, άλλοτε αντιμάχονται, αλλά σπάνια δίνουν έτοιμες απαντήσεις. Και αυτό κάνει το έργο ακόμη πιο σπουδαίο.
