Ανεκπλήρωτη δημοκρατία

Υπάρχουν αυτοί που πιστεύουν στον θεό και ακολουθούν πιστά τις εντολές του. Υπάρχουν αυτοί που εκπροσωπούν την κυβέρνηση και ακολουθούν τα πολιτικά –και τα προσωπικά τους– συμφέροντα. Υπάρχουν και οι νέοι, το αίμα των οποίων βράζει και επαναστατούν, που ζητούν δικαιοσύνη, ελευθερία, δημοκρατία. Υπάρχουν και εκπρόσωποι των μέσων μαζικής ενημέρωσης που, υπακούοντας σε άνωθεν εντολές, καθοδηγούν την κοινή γνώμη.

Κάιρο, 2011. Είναι η εποχή που η Αίγυπτος φλέγεται από μια πρωτόγνωρη επανάσταση ενάντια στο καθεστώς του προέδρου Μουμπάρακ. Είναι η εποχή που η πλατεία Ταχρίρ κατακλύζεται από κόσμο και γίνεται μάρτυρας διαρκών διαδηλώσεων των Αιγυπτίων, αλλά και αιματηρών επεισοδίων και συμπλοκών.

Κάπου εκεί, βρίσκονται ο Μάζεν και η Άσμα, που συναντήθηκαν σε μία πολιτική συνέλευση και ζουν έναν πρώιμο έρωτα, ο Χαλέντ και η Ντάνια, φοιτητές ιατρικής, βυθισμένοι σε έναν έρωτα εκ θεμελίων καταδικασμένο, καθώς αυτός, ταπεινής καταγωγής, είναι γιος σοφέρ, ενώ εκείνη ζει μέσα στα πλούτη, όντας κόρη του στρατηγού Αλουάνι, επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών. Και οι δύο προσφέρουν τις πρώτες βοήθειες στους τραυματίες της εξέγερσης. Κι έπειτα είναι ο Άσφαρ, μεσήλικας αστός, Κόπτης στο θρήσκευμα, που παρακολουθεί τα γεγονότα από το παράθυρό του μαζί με την Άκραμ, την υπηρέτριά του, με την οποία ζει έναν μεγάλο έρωτα. Και ο Ισσάμ με τη γυναίκα του, Νουρχάν, τηλεπαρουσιάστρια, που είναι αποφασισμένη να κάνει τα πάντα προκειμένου να αναρριχηθεί και να γίνει σύμβολο του συντηρητικού Ισλάμ, στηρίζοντας με τις εκπομπές της το καθεστώς και καθοδηγώντας την κοινή γνώμη.

Οι ήρωες του νέου μυθιστορήματος «Ανεκπλήρωτη δημοκρατία» του Αλάα Αλ-Ασουάνι αντιπροσωπεύουν διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και προέρχονται από διαφορετικές βαθμίδες μόρφωσης. Από απλός λαός μέχρι κυβερνητικοί εκπρόσωποι. Είτε είναι σπουδαγμένοι σε διεθνούς φήμης πανεπιστήμια, είτε είναι τελείως αναλφάβητοι, που παλεύουν καθημερινά για το μεροκάματο, ξενιτεύονται στη Σαουδική Αραβία για να εργαστούν και με αυτόν τον τρόπο να θρέψουν την οικογένειά τους. Πρόκειται για ανθρώπους τίμιους, μεροκαματιάρηδες, ηθικούς από τη μία, αλλά και ανθρώπους διεφθαρμένους και ανήθικους από την άλλη. Όλοι τους όμως, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ακολουθούν πιστά τα λόγια του Προφήτη.

Καθένας τους «διηγείται» την ιστορία του, τα πιστεύω του, τις ενέργειές του, ενώ όλοι μαζί συνθέτουν μια τοιχογραφία της σύγχρονης Αιγύπτου και αποκαλύπτουν τις πολλές διαφορετικές όψεις αυτής της επανάστασης-σταθμού στην Ιστορία της χώρας.

Ενδιαφέρον δε είναι ότι παράλληλα με τις ιστορικές αλλαγές που συντελούνται στη χώρα τους, ο αναγνώστης παρακολουθεί τις εκ θεμελίων αλλαγές που λαμβάνουν χώρα σε μικρότερη κλίμακα, σε ένα εργοστάσιο τσιμέντου, όπου οι εργάτες ξεκινούν απεργία διεκδικώντας τα δικαιώματά τους και τελικά πετυχαίνουν σε σημαντικό βαθμό τους στόχους τους. Ή μήπως οι δημόσιες αρχές, και εδώ, κοιτάζουν πώς να τους χτυπήσουν πισώπλατα;

Πολιτική, ΜΜΕ, παραπληροφόρηση, πλύση εγκεφάλου των απλών ανθρώπων, του απλού λαού που πιστεύει ό,τι του πλασάρουν. Οργανωμένα εγκλήματα εναντίων των διαδηλωτών. Ένας ολόκληρος κόσμος, μια ολόκληρη κοινωνία, ένας τεράστιος μηχανισμός που κινείται στο παρασκήνιο. Και μια θρησκεία που όλα τα δικαιολογεί. Όταν αυτή, η θρησκεία, «συντάσσεται» με τους πολιτικούς και τον στρατό. Όταν «επιδοκιμάζει» όλα όσα ψευδώς λέγονται στην τηλεόραση. Όταν οι νέοι ξεσηκώνονται και διεκδικούν τα δικαιώματά τους, όλοι τρέχουν να καταστείλουν την επανάσταση, ο στρατός τους συλλαμβάνει, τους βασανίζει, τους χτυπά, τους εξευτελίζει. Τους κοροϊδεύει. Πηγαίνει με τα νερά τους αρχικά και μετά, ξάφνου, τους δίνει τη χαριστική βολή.

Με λόγο κοφτερό, ο συγγραφέας παρουσιάζει και τις δύο μεριές αντικειμενικά, στακάτα, με όσες λέξεις ακριβώς χρειάζονται, χωρίς να σχολιάζει, αποστασιοποιημένα. Με κάποια ίχνη ειρωνείας και σαρκασμού ίσως, όταν αφηγείται τη ζωή των υψηλά ιστάμενων και των σεΐχηδων. Έτσι, ο αναγνώστης αποκτά σφαιρική εικόνα. Μέσα από τριτοπρόσωπη αφήγηση, μέσα από επιστολές, μέσα από τις φωνές των ηρώων αυτού του πολυπρόσωπου μυθιστορήματος. Αλλά και μέσα από πραγματικές μαρτυρίες ανθρώπων για τα τραγικά γεγονότα.

Εντέλει και παρά τις όποιες μάχες και επαναστάσεις, η δημοκρατία που λαχταρούν και ονειρεύονται, παραμένει ακόμα ανεκπλήρωτη.  Γεγονός που αποδεικνύεται και από το ότι η έκδοση της «Ανεκπλήρωτης δημοκρατίας» είναι απαγορευμένη στην Αίγυπτο, καθώς και στις περισσότερες χώρες του αραβικού κόσμου.