Ιστορίες μυστηρίου από τον 19ο αιώνα

Κοιτάζοντας λίγο την εργογραφία της Elizabeth Gaskell παρατηρούμε ότι ακολουθεί δύο διαφορετικές κατευθύνσεις: αρχικά βλέπουμε τα μεγάλης έκτασης μυθιστορήματά της (Βορράς και Νότος, Ρουθ, κ.ά.) τα οποία ακολουθούν το ρεαλιστικό ρεύμα της εποχής της και συνοψίζουν τους προβληματισμούς και τις ιδέες της. Όταν όμως η Gaskell ασχολείται με τη μικρή φόρμα ‒νουβέλα ή διήγημα‒ βλέπουμε μια τάση πειραματισμού, ιστορίες μυστηρίου και γοτθικού τρόμου. Σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία θα πρέπει να εντάξουμε τις τρεις ιστορίες που βρίσκονται στο υπό παρουσίαση βιβλίο.

Η πρώτη ιστορία είναι και αυτή που προσφέρει τον τίτλο στη συλλογή. «Η κατάρα των Γκρίφιθς» τοποθετείται στη Βόρεια Ουαλία και εστιάζει στη μοίρα της οικογένειας Γκρίφιθς που στοιχειώνεται από μια παλιά κατάρα, από τότε που ένας πρόγονός τους πρόδωσε τον φίλο του Όουεν Γκλεντόουερ (Ουαλός εθνικιστής που αργότερα ανακηρύχθηκε εθνικός ήρωας). Ένας σκληρός πατέρας, ο μυστικός γάμος ενός δυστυχισμένου γιου και ένας έρωτας πέρα από ταξικές διαφορές οδηγούν με σταθερά βήματα στην εκπλήρωση της κατάρας.

Η δεύτερη ιστορία με τον τίτλο «Η γκρίζα γυναίκα» μεταφέρει το σκηνικό στη Χαΐδελβέργη και στην τυχαία παρατήρηση ενός πορτρέτου. Μια ζοφερή ιστορία κρύβεται πίσω από τα μάτια του μοντέλου αυτού του πίνακα: μια νεαρή γυναίκα που παντρεύεται έναν πλούσιο και ισχυρό άντρα και φεύγει από την πατρίδα της για τη Γαλλία, όπου θα βρεθεί ουσιαστικά φυλακισμένη σε έναν πύργο που κρύβει φρικτά μυστικά και θα την ωθήσει σε μια απελπισμένη φυγή που κρύβει κινδύνους και παγίδες, καθώς και ανελέητο κυνηγητό από έναν σύζυγο αποφασισμένο να εκδικηθεί.

Η τρίτη και πιο σύντομη ιστορία με τον τίτλο «Εξαφανίσεις» είναι ουσιαστικά ένας λογοτεχνικός στοχασμός πάνω στις ξαφνικές εξαφανίσεις ατόμων, αυτές που συχνά έκαναν την εμφάνισή τους στα δημοσιογραφικά ρεπορτάζ της εποχής. Εξαφανίσεις ηθελημένες, ατυχήματα ή εγκλήματα που δεν λύνονται ποτέ, τα οποία ερεθίζουν τον νου του αναγνώστη των εφημερίδων και μπορεί να κρύβουν αστείες συμπτώσεις ή μικρά δράματα.

Αυτές οι τρεις διαφορετικές σε ύφος και θεματολογία ιστορίες που φιλοξενούνται σε αυτή την έκδοση αναδεικνύουν το ταλέντο της Gaskell στη συγγραφή σκοτεινών και μακάβριων έργων που δίνουν έμφαση όχι μόνο στην ανάπτυξη των χαρακτήρων και στις διακυμάνσεις της ψυχολογίας τους, αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο, είτε πρόκειται για την εξοχή της Βόρειας Ουαλίας ή τα δάση της Γαλλίας, μετατρέποντάς τον με αυτό τον τρόπο σε έναν από τους πρωταγωνιστές των διηγημάτων.

Η στρωτή και καλοδουλεμένη μετάφραση της Ντινά Σαμπεθάι σε συνδυασμό με τις λεπτομερείς υποσημειώσεις βοηθούν στην απόλαυση της συλλογής.