Αστυνομικές υποθέσεις στην Ισπανία της δικτατορίας

Ο νεαρός υπαρχιφύλακας της Υπηρεσίας Εγκληματικών Ερευνών Γοργόνιο Γιανέθα έρχεται αντιμέτωπος με την πρώτη πρόκληση της καριέρας του την πρώτη μέρα που αναλαμβάνει υπηρεσία. Το έτος είναι το 1972 και ο Γοργόνιο έχει μόλις τοποθετηθεί στο αστυνομικό τμήμα της Καστεγιόν, στο διπλανό γραφείο από αυτό της αδίστακτης Πολιτικής και Κοινωνικής Αστυνομίας του καθεστώτος του Φράνκο. Η πρώτη του υπόθεση, λοιπόν, είναι να βεβαιώσει τον θάνατο ενός Χιλιανού μηχανικού σε τροχαίο δυστύχημα. Μόνο που ο νεκρός δεν είναι Χιλιανός και το τροχαίο δυστύχημα δεν είναι τόσο αθώο όσο θέλει να το παρουσιάζει η αστυνομία. Ακολουθώντας τα στοιχεία από τον τόπο του δυστυχήματος, ο Γοργόνιο βρίσκεται να ακολουθεί την πορεία ενός ήρωα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και τις σκοτεινές διαδρομές ύποπτων προσώπων αποφασισμένων να κρατήσουν το άνοιγμα των συνόρων για τους εξόριστους μόνο στα χαρτιά.

Ο Ισπανός Alejandro M. Gallo, με σπουδές φιλολογίας, πολιτικών επιστημών και παιδαγωγικής, αξιοποίησε την εμπειρία του ως διοικητής της τοπικής αστυνομίας της Χιχόν για να γράψει επιτυχημένα αστυνομικά διηγήματα και μυθιστορήματα. Στο «Θρυλική ζωή, πεζός θάνατος» αποφασίζει να δώσει δύο διαφορετικές εποχές από τη ζωή του βασικού του ήρωα. Ο μεσήλικας επιθεωρητής Γοργόνιο Γιανέθα υποχρεώνεται από τον διοικητή του να παραβρεθεί σε μια ραδιοφωνική εκπομπή που ειδικεύεται στα εγκλήματα για να προβάλει την καλή εικόνα της αστυνομίας. Η αρχική αρνητική του διάθεση βελτιώνεται αισθητά από τις περιποιήσεις των δύο παρουσιαστών που του δίνουν την ευκαιρία να αφηγηθεί τη μόνη υπόθεση στην οποία δεν κατάφερε να συλλάβει τους υπεύθυνους. Μέσα από τη ραδιοφωνική του αφήγηση, ο νεαρός και ακόμα αθώος εαυτός του, όχι και τόσο σίγουρος για την επαγγελματική του επιλογή, αρχίζει να αντιλαμβάνεται όψεις της πραγματικότητας που έως τότε ήταν μόνο φήμες ή υποψίες: στημένα εγκλήματα, βασανιστήρια υπόπτων μέχρι θανάτου και ύποπτες παρουσίες παντού. Η Ισπανία του Φρανκικού καθεστώτος παρουσιάζεται μπροστά του σε όλο της το μεγαλείο και σχεδόν τον οδηγεί στην υποχώρηση, στην παραίτηση. Υπερισχύει το πείσμα του να κάνει αυτό που θεωρεί σωστό, ακόμα κι αν χρειαστεί να ακολουθήσει τις εκτός αστυνομίας διαδρομές. Με διστακτικό συνεργάτη έναν μαθητή που λατρεύει τον Μαξ Άουμπ και τις φωτογραφίες, με μια σπιτονοικοκυρά που ξέρει να αντιστέκεται στις κρατικές επιταγές και με το θράσος της νεότητάς του κάνει ό,τι μπορεί για να λύσει την υπόθεσή που του ανατέθηκε.

Μέσα από τα σύντομα και κινηματογραφικής ταχύτητας κεφάλαια του μυθιστορήματος, ο Αλεχάντρο Μ. Γκάγιο περιγράφει τις σκοτεινές διαδρομές του πολιτικού εγκλήματος στη σκοτεινή εποχή του Φράνκο. Το προφορικό ύφος της αφήγησης, διανθισμένο με στιγμές χιούμορ και σαρκασμού δημιουργεί μια αίσθηση οικειότητας στον αναγνώστη που αισθάνεται ότι παρακολουθεί τη συγκεκριμένη ραδιοφωνική εκπομπή προβληματισμένος από τα όσα ακούει.