Η αισιοδοξία έχει άρωμα πάλης

Η Ευγενία Φακίνου με τη σχεδόν 40χρονη πορεία της στο λογοτεχνικό χώρο, 17 μυθιστορήματα και μια συλλογή διηγημάτων εκτός των παιδικών, συνεχίζει να μας προσφέρει μέσω των μυθιστορημάτων της ένα στήριγμα για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στην πραγματικότητα που από τη φύση της στερείται οποιασδήποτε επιείκειας, ιδίως σήμερα που οι συνθήκες είναι κατά πολύ δύσκολες και ζοφερές. Είναι ένας πνευματικός άνθρωπος που τείνει το χέρι του προς τον αναγνώστη και προσπαθεί να τον βοηθήσει να παλέψει και να βγει νικητής. Ενώ το προηγούμενο βιβλίο της, «Το τρένο των νεφών», διαδραματίζεται εκτός Ελλάδος, το τωρινό, «Πλανόδιοι Θεριστές», λαμβάνει χώρα στην Ελλάδα. Όπως δήλωσε η ίδια σε συνέντευξή της, «Οι Πλανόδιοι Θεριστές είναι μια υπαρκτή ομάδα στην Αμερική». Όμως στο μυθιστόρημα αυτό έχουν άλλο ρόλο και στόχο. Πρόκειται για μια ομάδα άνεργων νέων που προσπαθεί μέσω των πράξεών της και μέσω της εργασίας να τονώσει το ηθικό της καθώς και το ηθικό των υπολοίπων που είναι «τσακισμένοι» από τη γενικότερη κρίση των ημερών μας. Τα ιδανικά της ομάδας αυτής είναι η πίστη ότι η αγάπη και η αλληλεγγύη μπορεί να σταθεί σημαντικός και κύριος παράγοντας επίλυσης των προβλημάτων του σημερινού ανθρώπου.

Αρχικά οι πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος της Φακίνου μάς αυτοσυστήνονται ως μοναχικοί και ηττημένοι, χωρίς καμία διάθεση για αισιόδοξες σκέψεις. Η Ελένη, 30 ετών, άνεργη και έγκυος στον 5ο μήνα, αποφασίζει να εγκαταλείψει την πρωτεύουσα και να αφήσει πίσω της ό,τι την πληγώνει και την απογοητεύει. Συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται σε ένα αδιέξοδο και προσπαθεί διαρκώς να «βρει» τον εαυτό της και την ταυτότητά της, να σταθμίσει τα θέλω της και τις επιθυμίες της. Περιπλανάται στην επαρχία μέχρι που συναντά τους Πλανόδιους Θεριστές, μια ομάδα νέων και άνεργων ανθρώπων που κινούνται στην επαρχία αναζητώντας εποχιακές χειρωνακτικές δουλειές. Πρόκειται για νέους που στόχος τους είναι η αλληλοβοήθεια και η από κοινού επίτευξη της επιβίωσής τους, ενώ η Ελένη δεν έχει ακόμη συμφιλιωθεί με τον εαυτό της, πόσω μάλλον με το μωρό που κυοφορεί. Η ιστορία εξελίσσεται όταν η Ελένη γνωρίζεται με τους δυο άλλους κεντρικούς ήρωες, τον Σάββα, που είναι ένας παλαιός αγωνιστής μεταλλωρύχος, και τον Βάιο, που είναι ένας μοναχικός ομοφυλόφιλος. Στη συνέχεια προστίθεται στην ετερόκλητη αυτή παρέα ένα παιδί που πάσχει από επιληψία και μια γυναίκα που έχει βιώσει την κοινωνική κατακραυγή και την κακοποίηση. Το κοινό στοιχείο που τους ενώνει είναι η μοναχική πορεία τους και η ηττοπάθεια από την οποία διακατέχονται. Στη συνέχεια παρά τη διαφορετικότητά τους οι συνθήκες τούς αναγκάζουν να ενωθούν και να παλέψουν μαζί για την επιβίωσή τους. Μπορεί να μην έχουν πολλά κοινά στοιχεία, αλλά το κοινό βίωμα της μοναξιάς και της ήττας γίνεται ένας πολύ ισχυρός δεσμός. Άραγε θα τα καταφέρουν; Οι ηττημένοι και μοναχικοί άνθρωποι θα κατορθώσουν να γίνουν νικητές και φίλοι;

Το μυθιστόρημα αυτό της Ευγενίας Φακίνου μπορεί να διαβαστεί και ως αλληγορία που αποπνέει αισιόδοξα μηνύματα επιβίωσης εν καιρώ κρίσης και ελπίδας για μια τελική νίκη. Θίγονται μοτίβα, όπως η γυναικεία ευαισθησία και η ανάγκη των γυναικών να νιώσουν αυτόνομες, τα οποία έχουμε συναντήσει και σε προηγούμενα βιβλία της («Αστραδενή», «Έβδομο ρούχο», «Η Μερόπη ήταν το πρόσχημα», «Τυφλόμυγα»). Η ηττοπάθεια δεν ταιριάζει ούτε στη γραφή της συγγραφέως –καθώς η γραφή της είναι δυναμική–  ούτε βεβαίως στο χαρακτήρα των ηρώων της, αλλά η πάλη για αλλαγή και επιβίωση θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι στοιχεία της προσωπικότητας της ίδιας, καθώς και των πρωταγωνιστών των ιστοριών της. Επιπλέον,  ο αγώνας της συγγραφέως εναντίον των προλήψεων που θέριευαν στο παρελθόν όπως αναφέρεται στο βιβλίο –«… τα παλιά, τα πολύ παλιά χρόνια… απ’ αυτό το πεύκο είχε κρεμαστεί μια έγκυος, που την είχε καταραστεί η μάνα της να περιπλανιέται διαρκώς και να μη βρίσκει τόπο να γεννήσει, επειδή ήταν ανύπαντρη και το παιδί αγνώστου πατρός» (σελ. 51)–, ενσαρκώνεται στο πρόσωπο της κεντρικής ηρωίδας του μυθιστορήματος που διεκδικεί όσα παλιότερα ήταν δύσκολο έως ακατόρθωτο να πετύχουν οι γυναίκες.