Έγκλημα και τιμωρία στη Σοβιετική Ένωση

Με το πρώτο του μυθιστόρημα ο συγγραφέας και σεναριογράφος Tom Rob Smith κατάφερε να είναι υποψήφιος για τα βραβεία Booker και Costa Book Award το 2008. Το μυθιστόρημά του μάλιστα μεταφράζεται σε 25 γλώσσες και θα μεταφερθεί στον κινηματογράφο από τον σκηνοθέτη Ρίντλεϋ Σκοτ.

Η ιστορία τοποθετείται στη Σοβιετική Ένωση του 1953. Ο Λέο Ντεμίντοφ,

ένας νέος, ήρωας πολέμου και αφοσιωμένος στο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας όπου εργάζεται, βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Πρέπει να πείσει έναν υφιστάμενό του ότι ο θάνατος του παιδιού του είναι ατύχημα και όχι δολοφονία, όπως ισχυρίζεται η οικογένεια. Ο Λέο, όμως, έχει αρχίσει να έχει αμφιβολίες και η αφοσίωσή του στο Κόμμα αρχίζει να κάμπτεται. Λίγο αργότερα πέφτει σε δυσμένεια και βρίσκεται εξόριστος σε μια επαρχιακή πόλη των Ουραλίων μαζί με τη γυναίκα του. Εκεί, θα βρεθούν αντιμέτωποι με το φόνο ενός άλλου παιδιού δίπλα στις σιδηροδρομικές γραμμές. Σύμπτωση; Το ζευγάρι αρχίζει να κάνει έρευνες για να ανακαλύψει ότι τέτοιοι φόνοι έχουν γίνει σε διάφορες πόλεις κοντά σε σιδηροδρομικούς σταθμούς. Πώς μπορούν να βρουν, όμως, το δολοφόνο όταν το Κόμμα τούς παρακολουθεί συνέχεια;

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο σε τριτοπρόσωπη αφήγηση, γεγονός που δίνει στον συγγραφέα τη δυνατότητα να αλλάζει οπτική γωνία, παρόλο που κυρίως εστιάζει στον Λέο και τη Ράισα, τη γυναίκα του. Το σκοτεινό ύφος γραφής και η αποπνιχτική ατμόσφαιρα της ιστορίας δημιουργούν κλειστοφοβικό κλίμα, αν και το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας εκτυλίσσεται σε ανοιχτούς χώρους. Η Σοβιετική Ένωση της δεκαετίας του ’50 και οι δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, ιδιαίτερα στην επαρχία, τονίζονται και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας.

Ο Λέο, ο πρωταγωνιστής, βρίσκεται αντιμέτωπος όχι μόνο με ένα δολοφόνο παιδιών, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό. Ό,τι πίστευε είναι ένα ψέμα: το Κόμμα προτιμά να κρύβει τις δολοφονίες για να μην δημιουργηθεί η εντύπωση ότι μπορούν να διαπραχθούν εγκλήματα σε ένα κομμουνιστικό καθεστώς, η γυναίκα του τού αποκαλύπτει ότι τον παντρεύτηκε επειδή φοβόταν ότι μια πιθανή άρνησή της θα την έστελνε στη φυλακή, ενώ ο ίδιος αναρωτιέται πώς μπόρεσε να είναι τυφλός απέναντι σε όσα γινόντουσαν δίπλα του. Έτσι, το «Παιδί 44» εκτός από ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα γίνεται και μια ιστορία προσωπικής αμφισβήτησης και αναζήτησης. Ο Λέο ψάχνει τον δολοφόνο, αλλά κυρίως αναζητά τον εαυτό του. Και θα τον βρει διώχνοντας από πάνω του ό,τι ήταν μέχρι τότε, παίρνοντας τα πρώτα βήματα της ζωής από την αρχή, σαν ένα παιδί.