Ο συγγραφέας έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1937: «Για την καλλιτεχνική διαύγεια και τη δύναμη της αλήθειας με τις οποίες κατέδειξε την ανθρώπινη διαμάχη αλλά και για την καταγραφή βασικών στοιχείων της σύγχρονης ζωής στο μυθιστόρημα…»

Παρακολουθώντας τον παράλληλο βίο δύο οικογενειών (Τιμπώ και Φοντανέν) για περίπου 20 έτη τα οποία αρχίζουν  από το τέλος του 19ου αιώνα και φτάνουν  μέχρι την κήρυξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, ο συγγραφέας εικονογραφεί κυρίως στο δεύτερο τόμο του έργου, με ακρίβεια δημοσιογραφικού ζωντανού ρεπορτάζ, όλα όσα προηγήθηκαν της κήρυξης του Μεγάλου Πολέμου.

H διαμόρφωση των χαρακτήρων αποδίδεται από τον συγγραφέα στην επιρροή που ασκεί η θρησκεία στην κοινωνία και διερευνάται μαζί με την ευφορία της εύπορης αστικής τάξης στην εικοσαετία πριν από τον πόλεμο, στον πρώτο τόμο. Παρακολουθούμε τις οικογένειες Τιμπώ και Φοντανέν και μέσω αυτών τις διαφορές που επιφέρει  το δόγμα τους –οι μεν είναι καθολικοί, οι δε προτεστάντες– στην αντίληψή τους για την πολιτική και την κοινωνία καθώς και την αλληλεπίδραση θρησκείας, κοινωνίας και πολιτικής.

Ο βασικός ήρωάς του, ο Ζακ, είναι ενταγμένος στο στρατόπεδο των ειρηνιστών σοσιαλιστών  εργατών –βρισκόμαστε πριν από τη δεκεμβριανή επανάσταση– και «αναμεταδίδει» μέσω της μυθιστορηματικής φωνής του τις προσπάθειες για την αποσόβηση του μακελειού, ενώ την ίδια στιγμή μέσω του γιατρού αδελφού του Αντουάν, ο οποίος τοποθετείται στον κόσμο των μεγαλοαστών, πληροφορούμαστε τις ίντριγκες, τα ψεύδη και τα παιχνίδια δύναμης που ωθούν τα κράτη να ξεκινήσουν τον πόλεμο. Η δημοσιογραφική ακρίβεια και η ζωντάνια της γραφής του δεύτερου τόμου, που αποτελεί το βαρύνον μέρος του έργου, αποδίδεται στην ιδιότητα του συγγραφέα ως παλαιογράφου και αρχειοθέτη. Έχει κανείς την  αίσθηση μιας αυτοπρόσωπης σχεδόν παρουσίας στις μετακινήσεις του ήρωα, στη συμμετοχή του στις συζητήσεις των οργανώσεων των σοσιαλιστών και στην υλοποίηση των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνει για την επικράτηση των ειρηνιστών. Επίσης νιώθει κανείς μιαν ανατριχιαστική ομοιότητα με τα όσα συμβαίνουν σήμερα στην παγκόσμια σκηνή ανταγωνισμού των κρατών, γύρω από τα ίδια γεωπολιτικά συμφέροντα και τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους: το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι ο πόλεμος παράγεται μέσων των ίδιων μηχανισμών ψευδοϊδεολογίας και οικονομικών συμφερόντων, ακόμα κι αν δεν είναι πια θέατρό του η Ευρώπη, αλλά η Αφρική, η Μέση Ανατολή, και άλλα μακρινά σημεία της υφηλίου. Κι αν η Ευρώπη διαφεύγει σήμερα τον πραγματικό πόλεμο, δεν διαφεύγει πάντως τον οικονομικό.

Ταυτόχρονα παρακολουθούμε τις σκέψεις των Ζακ και Αντουάν μπρος στα γεγονότα, καθώς και τη διαρκή μετάπλαση των κοσμοθεωριών τους – πιο δυναμική και βουλησιαρχική του πρώτου, ντετερμινιστική και κυνικότερη του δεύτερου. Όντας το βιβλίο ένα αληθινό Bildungsroman, βλέπουμε τη μεταλλαγή του Αντουάν στον επίλογο, όπου οι χαρακτήρες επανασυνδέουν τα κομμάτιά τους μετά την καταστροφή που επέφερε ο πόλεμος. Ο Αντουάν πεθαίνει, αλλά πεθαίνει γινόμενος περισσότερο «άνθρωπος».

Το βιβλίο δημοσιεύτηκε αρχικά σε επτά μυθιστορήματα, με κορυφαίο το έβδομο όπου καταγράφεται (Ιούλιος 1914) μέρα με τη μέρα η «προετοιμασία» του πολέμου και η προσπάθεια ανατροπής του. Εν κατακλείδι, πρόκεται για ένα έργο άξιο να διαβαστεί, για να διαπιστώσει ο αναγνώστης αν τα μεγάλα και τραγικά συμβάντα της ανθρώπινης μοίρας μπορούν να χρησιμεύσουν ως πείρα προς αποφυγή τους στο μέλλον.