Οι αληθινές ιστορίες είναι πάντα ένα θολό τοπίο

Ο Μαρκ Σλούκα γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη από γονείς Τσέχους μετανάστες. Έχει διδάξει σε αρκετά πανεπιστήμια, ενώ τώρα είναι ο διευθυντής του Τμήματος Δημιουργικής Γραφής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Έχει γράψει μυθιστορήματα, συλλογές διηγημάτων και πολλά δοκίμια.

Στην κατεχόμενη Πράγα του 1942, προσγειώνεται κρυφά μια ομάδα αλεξιπτωτιστών με σκοπό να δολοφονήσουν τον Ράινχαρντ Χάινριχ, προσωπικό φίλο του Χίτλερ. Ένας από τους αλεξιπτωτιστές είναι ο Τόμας Μπεμ, ο οποίος γνωρίζει την Ιβάνα και ερωτεύονται παράφορα. Η απόπειρα των αλεξιπτωτιστών πετυχαίνει, αλλά τα αντίποινα είναι σκληρά και η μοίρα των γενναίων αυτών αντρών είναι τραγική. Η Ιβάνα παντρεύεται τον νεαρό με τον οποίο είχε σχέση προτού γνωρίσει τον Τόμας και μεταναστεύουν στην Αμερική. Αποκτούν ένα παιδί, προσπαθούν να φτιάξουν ένα ευτυχισμένο σπιτικό, κάνουν παρέα με άλλους μετανάστες, αλλά κάτι τους στοιχειώνει. Ποτέ δεν καταφέρνουν να υπάρξουν αθώα ευτυχισμένοι, αφού το φάντασμα ενός άλλου άντρα και ενός μεγάλου έρωτα υπάρχει ανάμεσά τους.

Αφηγητής της ιστορίας είναι ο γιος της Ιβάνα και του Σλάντεκ που προσπαθεί να χτίσει μια εικόνα για το παρελθόν της μητέρας του και να εξηγήσει τα αισθήματα που βίωσε ως παιδί. Το μυθιστόρημα είναι δομημένο σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος, με τον τίτλο «Ο καινούργιος κόσμος, μια αυτοβιογραφία», είναι η εξιστόρηση των αναμνήσεων που έχει ο αφηγητής από την παιδική του ηλικία στις διάφορες πόλεις της Αμερικής όπου έζησε με την οικογένειά του. Σε αυτό το μέρος παρουσιάζεται όλη η αβεβαιότητα του αφηγητή για τα μισόλογα που είχε ακούσει και για όσα είχε δει, αλλά δεν μπορούσε να κατανοήσει. Το δεύτερο μέρος τιτλοφορείται «Πράγα, Ιντερμέδιο» και παρουσιάζει τις άκαρπες προσπάθειες του αφηγητή να ανακαλύψει στοιχεία για τη ζωή της μητέρας του και τη σχέση της με τον άντρα που στοίχειωσε τη ζωή της.

Το τελευταίο μέρος έχει τον τίτλο «1942, ένα μυθιστόρημα». Είναι η αφήγηση της ερωτικής ιστορίας της Ιβάνα και του Τόμας: η στιγμή της γνωριμίας τους, ο δυνατός δεσμός που τους ενώνει, η συμμετοχή του Τόμας στη δολοφονία του Χάινριχ και το οδυνηρό τέλος μιας τόσο δυνατής σχέσης. Πώς τα ανακαλύπτει, όμως, αυτά ο αφηγητής; Απλά δεν τα ανακαλύπτει, γι’ αυτό και το τελευταίο μέρος ονομάζεται «ένα μυθιστόρημα»: είναι όσα μπορεί να φανταστεί, να ανασυνθέσει από σκόρπια στοιχεία, να πλάσει. Θα μπορούσε να είναι έτσι, αλλά αυτό δεν μπορεί κανείς να το γνωρίζει. Αυτή η ιστορία, όμως, μπορεί να δώσει εξηγήσεις για την αβεβαιότητα της παιδικής του ηλικίας και για τον πόνο στην καρδιά της μητέρας του. Τα πραγματικά γεγονότα -εάν δεχτούμε ότι υπάρχει κάτι το πραγματικό σε μια ιστορία αγάπης που τραυματίζεται από τον πόλεμο-, παύουν να έχουν σημασία γιατί δεν μπορούν να γίνουν γνωστά, είναι πάντα τυλιγμένα σε ένα πέπλο ομίχλης λειψών προσωπικών αναμνήσεων. Τα γνωρίζει μόνο αυτός που τα βιώνει.