Ο δερματοστίκτης

Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Άουσβιτς. Ο Λάλε είναι Σλοβάκος. Και Εβραίος. Από την πρώτη στιγμή που φτάνει στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, έπειτα από πολυήμερη πορεία με τρένο στοιβαγμένος σαν ζώο μαζί με εκατοντάδες άλλους συνανθρώπους του και αφού έχει εξαναγκαστεί να αφήσει τα όνειρά του στη άκρη, ορκίζεται ότι «θα ζήσει και θα φύγει από τούτο το μέρος. Θα φύγει ελεύθερος. Κι αν υπάρχει κόλαση, θα φροντίσει να καούν στις φωτιές της αυτοί οι φονιάδες» (σ.31).

Η μοίρα στέκεται ευνοϊκή μαζί του –όσο μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο– και από εργάτης σε καταναγκαστικά έργα «προβιβάζεται» σε δερματοστίκτη. Τώρα πια οι συνθήκες αντιμετώπισής του είναι πιο ευνοϊκές, ενώ δικαιούται και έξτρα συσσίτιο, κάτι που εκμεταλλεύεται στο έπακρο για να προσφέρει έξτρα φαγητό σε όσους περισσότερους φυλακισμένους μπορεί. Ο Λάλε είναι αυτός που χαράζει τους μπλε αριθμούς στα μπράτσα των φυλακισμένων του στρατοπέδου. Είναι αναγκασμένος να το κάνει. Διαφορετικά μια σφαίρα θα διαπεράσει το κορμί του ή θα πέσει στα χέρια του γιατρού Μένγκελε ή ποιος ξέρει τι άλλο. Από αυτόν περνούν καθημερινά όλοι οι νεοαφιχθέντες, άντρες, γυναίκες, γέροι, παιδιά, Εβραίοι, Τσιγγάνοι, ενώ δε σταματά να βλέπει και να παρατηρεί τα πάντα γύρω του.

Μέσα από τα μάτια του Λάλε και την αφήγησή του ξετυλίγεται όλη η φρίκη, η ανθρώπινη κτηνωδία, τα βασανιστήρια, οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης. Η πείνα, η δίψα, ο φόβος, η αγωνία των φυλακισμένων για την ίδια τους τη ζωή, αλλά και για την τύχη των οικογενειών τους, που έμειναν πίσω. Τουλάχιστον αυτοί να είναι καλά, να έχουν μια καλύτερη τύχη. Σε χρόνο ιστορικό ενεστώτα, με τη μορφή ντοκουμέντου. Διότι ο Λάλε Σοκολόφ είναι επιζών του Άουσβιτς και ό,τι αφηγείται είναι πέρα για πέρα αληθινό.

Μέσα στο στρατόπεδο ο Λάλε θα συναντήσει την Γκίτα. Μαζί της θα ζήσει μια πρωτόγνωρη ιστορία αγάπης και μέσα του θα ανθίσει ένας μοσχομυριστός κήπος, αντίδοτο ισχυρό στη φρικαλέα καθημερινότητα και αιτία ικανή για να επιζήσει και να αντέξει. Διότι μετά το τέλος του πολέμου υπάρχει η ελευθερία και τότε ο Λάλε και η Γκίτα θα είναι συνέχεια μαζί χωρίς να φοβούνται κανέναν και τίποτα.

Η Χέδερ Μόρρις, μέσα από το μυθιστόρημά της «Ο δερματοστίκτης του Άουσβιτς», ζωντανεύει τη ζωή του Λάλε Σοκολόφ και τη σκληρή πορεία του μέσα σε μία από τις χειρότερες εποχές της ανθρωπότητας.

Καθηλωτικό, συγκλονιστικό, γροθιά στο στομάχι. Αλλά αληθινό. Φόρος τιμής στις αμέτρητες ζωές που χάθηκαν –χωρίς λόγο και αιτία– και σε όσους πάλεψαν γενναία, επιβίωσαν και επέστρεψαν από την κόλαση – σημαδεμένοι για πάντα.