Σοβιετική φαντασία

Η «Ατλαντίδα» της σύγχρονης Ιστορίας, η Σοβιετική Ένωση, συνεχίζει να μας τροφοδοτεί με ευρήματα από το βυθό όπου αναπαύεται. Το πιο πρόσφατο που ανακάλυψα, είναι αυτή η εξαιρετική συλλογή από τις εκδόσεις «Η Άγνωστη Καντάθ», με επτά  διηγήματα επιστημονικής φαντασίας από τους αδερφούς Αρκάντι και Μπόρις Στρουγκάτσκι, τον Βίκτορα Σαπάριν, τον Ανατόλι Ντνιέπροφ, την Όλγα Λαριόνοβα, τον Βλαντιμίρ Γκριγκόριεφ, τον Γιέρμαν Μαξίμοφ και το συγγραφικό δίδυμο Γιερεμέι Παρνόφ και Μιχαήλ Έμτσεφ. Επιστήμονες οι περισσότεροι, μαθηματικοί, φυσικοί και μηχανικοί, συνδύασαν το επιστημονικό τους έργο με τη συγγραφή δημιουργώντας αξιόλογα έργα, μερικά εκ των οποίων πέρασαν τα σύνορα της χώρας τους, όπως το «Πικνίκ δίπλα στο δρόμο» των αδερφών Στρουγκάτσκ στο οποίο βασίστηκε το σενάριο της διάσημης ταινίας «Στάλκερ» του Ταρκόφσκι, και η «Παγκόσμια ψυχή» του δίδυμου Παρνόφ και Έμτσεφ.

Πρωτότυπα και με ωραία γραφή, τα επτά διηγήματα της συλλογής διαπνέονται από την πίστη σε ένα καλύτερο μέλλον για την ανθρωπότητα «εκεί έξω», σε πλανήτες οικείους όπως ο Άρης ή μακρινούς και άγνωστους ακόμα, ή και εδώ στη Γη μέσα από την πρόοδο της τεχνολογίας. Μία πίστη βασισμένη στην αισιοδοξία της επιστήμης, χαρακτηριστική της σοβιετικής κουλτούρας, και στον αδιάκοπο αγώνα του ανθρώπινου είδος να κατανοήσει, και να δαμάσει αν είναι δυνατόν, το άγνωστο. Ο κοινωνικός προβληματισμός, η υπαρξιακή αγωνία αλλά και η κριτική προς το σοβιετικό καθεστώς, όχι κραυγάζουσα αλλά ξεκάθαρη, δίνουν στο καθένα από αυτά το ξεχωριστό του στίγμα.

Μου άρεσαν όλες οι ιστορίες και τις διάβασα σε ένα βράδυ γοητευμένη από την ποιότητα της γραφής και την πλοκή τους. Ξεχωρίζω όμως την «Τελευταία πύλη για την Άιγια» που μου θύμισε αρκετά ως ατμόσφαιρα τα αγαπημένα «Χρονικά του Άρη» του Ρέι Μπράντμπερι, το αριστουργηματικό «Έσχατο κατώφλι», το σατιρικό «Ο κόσμος που εξαφανίστηκα» και τον «Άχρηστο πλανήτη», ένα πραγματικό λογοτεχνικό διαμάντι αφιερωμένο στην ομορφιά της ανθρώπινης ιδιότητας.

Αγαπώ όλα τα βιβλία φαντασίας και χαίρομαι κάθε φορά που ανακαλύπτω κάτι καινούργιο για μένα, αφού η παρούσα συλλογή ήταν η πρώτη μου επαφή με τους συγγραφείς της σοβιετικής επιστημονικής φαντασίας – αλλά σκοπεύω να αναζητήσω και άλλους εκπροσώπους της με τη βοήθεια της διαφωτιστικής εισαγωγής του Γιάννη Στολτίδη (που έκανε πολύ καλή δουλειά και στη μετάφραση). Αν επίσης αγαπάτε το είδος, σας συνιστώ το βιβλίο ανεπιφύλακτα και προτείνω να το διαβάσετε αργά τη νύχτα κάτω από τα μακρινά άστρα του καλοκαιρινού ουρανού.