Το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής βιβλιογραφίας που αναφέρεται στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1940-1945 ασχολείται με την Αντίσταση, τον απελευθερωτικό αγώνα, καθώς και με τη βρετανική ανάμειξη στις δύο αυτές φάσεις των εξελίξεων. Σημαντικό επίσης τμήμα καλύπτει η εξιστόρηση του δράματος του ελληνικού λαού ως αποτέλεσμα της σκληρότητας των μεθόδων που εφάρμοσαν οι κατακτητές. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μέσα σε αυτό το ευρύ πλαίσιο των ιστορικών γεγονότων μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συμμετοχή των Νεοζηλανδών, ως μέρους της συμμαχικής δύναμης.

Πρέπει να επισημανθεί ότι δεν ευρέως γνωστή (στην Ελλάδα) η ύπαρξη Νεοζηλανδών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην ηπειρωτική Ελλάδα και στην Κρήτη και μάλιστα το γεγονός ότι Νεοζηλανδοί πολέμησαν στο πλευρό της αντάρτικης αντίστασης.

Ο Χαράλαμπος-Δημήτρης Γουνελάς –καθηγητής νεοελληνικής φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης– εξετάζει τον σημαντικό ρόλο των Νεοζηλανδών στη βρετανική περιπλοκή κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ελλάδα. Οι Νεοζηλανδοί συμμετείχαν όχι μόνο στην άμυνα των Συμμάχων, αλλά και ως μέλη της SOE (Special Operations Executive) που πρωταγωνίστησαν στις ανατινάξεις στον Γοργοπόταμο και στον Ασωπό και σταδιακά εξελίχτηκαν σε κύριους παίκτες στην ιδεολογική αναταραχή κατά τον απελευθερωτικό αγώνα. Νεοζηλανδοί αξιωματικοί της SOE, χωρίς ταξικές προκαταλήψεις, ως γόνοι μεταναστών και προερχόμενοι από ένα αγροτικό περιβάλλον, συνεργάστηκαν με μεγαλύτερη ευκολία με τον αντάρτη και με τον Έλληνα χωρικό, αντίθετα από τον κοινωνικά προνομιούχο νεαρό Βρετανό αξιωματικό της SOE. Τα μέλη της SOE στην Ελλάδα που έφτασαν να είναι πάνω από τετρακόσια, επιπλέον της συμμετοχής τους στις δολιοφθορές, διαχειρίστηκαν προς ενίσχυση του ελληνικού αντάρτικου περίπου δυόμισι εκατομμύρια χρυσές λίρες. Τρεις Νεοζηλανδοί, οι οποίοι σύντομα προβιβάστηκαν κατ’ εξαίρεση στον βαθμό του αντισυνταγματάρχη, κι ας ήταν σε ηλικία περίπου τριάντα ετών, κατείχαν ηγετικές θέσεις ως σύνδεσμοι-αξιωματικοί στον ΕΛΑΣ και τον ΕΔΕΣ και είχαν την ευθύνη για την οργάνωση δολιοφθορών και για τη διανομή των χρημάτων προς αγορά προμηθειών και αμοιβή του αντάρτη.

H παρουσία μεμονωμένων Νεοζηλανδών στην Ελλάδα συνεχίστηκε μέχρι την απελευθέρωση, τον Οκτώβριο του 1944. Μετά την εκκένωση από την Κρήτη στο τέλος Μαΐου του 1941, Νεοζηλανδοί κυρίως αξιωματικοί επέστρεψαν από την Αίγυπτο και πήραν μέρος στην αντάρτικη αντίσταση με τη Βρετανική Αποστολή (μερικοί πέρασαν και στο αντάρτικο της Γιουγκοσλαβίας και της Αλβανίας). Συνεπώς υπάρχουν δύο φάσεις της νεοζηλανδικής παρουσίας στην Ελλάδα. Μία είναι ως τακτικός στρατός με την ονομασία ANZAC (Australia New Zealand Army Corps), τον Απρίλιο και τον Μάιο του 1941 και μία άλλη μεμονωμένων στρατιωτικών κυρίως ως μελών της Ειδικής Βρετανικής Αποστολής SOE (Special Operations Executive) κατά την περίοδο του απελευθερωτικού αντάρτικου αγώνα.

Το βιβλίο του Χ.-Δ. Γουνελά προσφέρει μια συγκροτημένη περιγραφή της νεοζηλανδικής παρουσίας στο πλευρό της Βρετανίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ελλάδα. Αντιμετωπίζει το θέμα σχολιάζοντας τα γεγονότα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο, περιλαμβάνοντας με την ανάλογη έμφαση την ελληνική κοινωνικο-πολιτική κατάσταση και κυρίως τη βρετανική μεσολάβηση σε αυτή.