Θα πρέπει να είναι μεγάλη η στέρηση μιας γυναίκας που επιθυμεί σφοδρώς και διακαώς να επισκεφθεί «Το περιβόλι της Παναγίας» και να μην μπορεί εξ αιτίας του πατροπαράδοτου «άβατου»… Ειδικά όταν αυτή η γυναίκα είναι ακαδημαϊκή δασκάλα, μελετήτρια, ερευνήτρια κι αποθησαυρίστρια των κειμένων των άλλων, αυτή η «απώθηση», η ματαίωση, η εξιδανίκευση (για να μιλήσουμε με ψυχαναλυτικούς όρους) είναι ικανή κι αναγκαία συνθήκη για τη συγγραφή ενός απολαυστικού αφηγήματος, όπως αυτό που κρατώ στα χέρια μου, το ξεφυλλίζω, διαβάζω επιλεκτικά κείμενα και δεν το χορταίνω. Το συμπιεσμένο ελατήριο της μη εκπληρωμένης εμπειρίας οδηγεί σε δίψα πνευματική για τη διαμεσολαβημένη εμπειρία και μέσα από αυτή την ανικανοποίητη λαιμαργία οδηγούμαστε στο νόημα της Τέχνης και της Λογοτεχνίας ειδικότερα: το Άγνωστο, το Άρρητο και το Άφατο, το Ανεκλάλητο και το Ανέγνωρο δημιουργούν αναγκαστικές μυθοπλαστικές συσσωματώσεις (κοινώς, αμαλγάματα) που εμπλουτίζουν τη Συλλογική Συνειδητότητα του Ανθρωπίνου Είδους με πλούτη και μαλάματα, που δεν μπορούσε κανείς να φανταστεί προηγουμένως και να ελπίσει σε αυτά. Ο Έρωτας κι ο Θάνατος συναγωνίζονται τη μυστικιστική, απόκρυφη εμπειρία της Ένωσης με το Όλον, της επαφής με το «Άλλο», με τη φωτεινιά έξω και μέσα μας… Αλλά όπως συμβαίνει και με τον Έρωτα, αυτός που έχει μεθύσει με τα νάματα της Ουρανίας Αφροδίτης συνήθως απογοητεύεται όταν γευτεί τα φιλιά της Πανδήμου… Φαντάζομαι ότι ένας άντρας που δεν έχει πάει μέχρι τώρα στο Άγιον Όρος και διαβάσει αυτό το καταπληκτικό πόνημα της εμβριθεστάτης Ευαγγελίας Δαμουλή-Φίλια, αν το αποφασίσει αμέσως μετά να προβεί σε αυτό το προσκύνημα ζωής, ενδέχεται (είναι το πιθανότερο) να απογοητευθεί σφόδρα, ακριβώς όπως ο Οδυσσέας όταν γυρίζει στη σκονισμένη Ιθάκη του έπειτα από χρόνια περιπλάνησης σε εξωτικούς χωροχρόνους… Με τούτα και μ’ εκείνα θέλω να πω ότι τα τρία προσκυνηματικά ταξίδια μου στον Άθωνα ωχριούν μπροστά στη μελέτη αυτού του εξαιρετικού πονήματος, όσο κι αν είμαι λογοτέχνης ο ίδιος κι έχω μεταπλάσει την εμπειρία μου φυλακίζοντάς την σε σημάδια πάνω στο τυπωμένο χαρτί.

Ενενήντα τρία κείμενα πηγών Ελλήνων λογοτεχνών ανθολογούνται κι αποθησαυρίζονται κάτω από τα μάτια μας και γεμίζουν πλησμονή την καρδιά μας. Η επιστημοσύνη της Ευαγγελίας Δαμουλή-Φίλια συναγωνίζεται την αναγνωστική της επάρκεια και τη λογοτεχνική της δεινότητα, αφού έχει τόσο δουλέψει με τον γλωσσικό κώδικα που τον καθιστά διάφανη ιδιόλεκτο… Ενδιαφέρουσες παρηχήσεις, μη απαλειφθέντα «νι» δείχνουν την οδό για μια απολαυστική περιπλάνηση στα δρομάκια του Άθωνα μέσα από την οπτική διάσημων νεοελλήνων ταξιδευτών.

Ένα βιβλίο-ποταμός, πηγή κι αναφορά μελλοντικών επισκεπτών κι ερευνητών, λειτουργεί κι ως αναμνηστικό ανεξίτηλο για όσους έχουν βιώσει την αγιονορείτικη περιπέτεια με ή χωρίς κρασί.