Τι είναι, τελικά, αυτό που το λέμε αγάπη; Πρόκειται για ένα τυχαίο γεγονός, κάτι που μπορεί να βρεθεί στον δρόμο σου; Έχει να κάνει με την αναζήτηση ενός σεξουαλικού συντρόφου; Αφορά μια «συμβιωτική σχέση» μεταξύ δύο ατόμων, για την κάλυψη των αναγκών και των ανασφαλειών τους; Ή μήπως πρόκειται για μια καθημερινή τέχνη, μια ώριμη απόκριση προς τον άλλο πόλο της ανθρώπινης ύπαρξης, για τη μόνη αληθινή απάντηση στα προβλήματα της ανθρώπινης ζωής;

Ο Έριχ Φρομ, που δημοσίευσε την «Τέχνη της Αγάπης» το 1956, ήταν ο πρώτος πανεπιστημιακός που θεώρησε την «αγάπη» και την «ικανότητα να αγαπάς» θέματα άξια να αποτελέσουν αντικείμενο μελέτης. Μέχρι τότε η αγάπη ανήκε στη δικαιοδοσία των ποιητών ή θεωρούνταν από τους ψυχαναλυτές ως ένα περίεργο είδος ψύχωσης που διατάρασσε τις ισορροπίες του «εγώ». Βαθύς γνώστης της φιλοσοφίας, της ιστορίας, της ψυχολογίας, αλλά κυρίως των ανθρώπινων σχέσεων, ο Φρομ έγραψε ένα κλασικό έργο, μακριά από εύκολα «τσιτάτα» και new age συμβουλές, ένα βιβλίο που συνεχίζει να επανεκδίδεται και να διαβάζεται φωτίζοντας τις ζωές πολλών ανθρώπων.

Αποτελώντας μια ενδιαφέρουσα περίπτωση στην ιστορία του ψυχαναλυτικού κινήματος –γιατί, σε αντίθεση με πολλούς από τους πρώτους ψυχαναλυτές, δεν είχε ιατρική αλλά κοινωνιολογική εκπαίδευση– ο Έριχ Φρομ προσέγγισε πολλά από τα φαινόμενα που η παραδοσιακή ψυχανάλυση εξηγούσε μέσω των έμφυτων ενστίκτων ως αποτελέσματα κοινωνικών και πολιτισμικών συνιστωσών. Για εκείνον τα άτομα δεν είναι «δέματα από ορμές τιθασευμένες από την απώθηση», αλλά κοινωνικά όντα που δρουν μέσα στα πλαίσια μιας κοινωνικής δομής.

Πώς βλέπουμε λοιπόν την αγάπη σήμερα; Είναι ένα ζήτημα που έχει πρωτίστως να κάνει με ένα «αντικείμενο» (το αντικείμενο της αγάπης μας, και το πώς εμείς μπορούμε να γίνουμε ένα αντικείμενο αγάπης) ή με μία ικανότητα (την ικανότητα να αγαπάμε); Και πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε την πρόσκαιρη φύση ενός παθητικού αισθήματος και να αναδυθούμε στον δημιουργικό προσανατολισμό μιας ώριμης στάσης;

Στην πραγματικότητα, παρ’ όλο που η λαχτάρα για αγάπη παραμένει βαθιά χαραγμένη μέσα μας, σχεδόν όλα τα άλλα στοιχεία της καθημερινότητάς μας δείχνουν να είναι πιο σημαντικά από αυτήν: επαγγελματική επιτυχία, κοινωνικό γόητρο, χρήμα και δύναμη. Έτσι, όλη μας σχεδόν η ενέργεια χρησιμοποιείται για να μάθουμε πώς θα πετύχουμε σε αυτούς τους στόχους και δεν αφιερώνουμε ούτε ελάχιστη προσοχή στο να μάθουμε την τέχνη τού να αγαπάμε. Η αγάπη –όπως και η γνώση του αληθινού εαυτού μας– που προσφέρει «μόνο» ψυχικό πλούτο, αλλά δεν είναι επικερδής με τη σημερινή έννοια της λέξης, αποτελεί μια πολυτέλεια για την οποία δεν έχουμε δικαίωμα να ξοδέψουμε πολλή ενέργεια και χρόνο.

Στην «Τέχνη της Αγάπης», με μία γραφή ρέουσα και κατανοητή, με διεισδυτικές και αποκαλυπτικές επισημάνσεις, όσο και με παραδείγματα οικεία και αναγνωρίσιμα, ο Φρομ ξεδιπλώνει τη θεώρησή του για την ανθρώπινη φύση και την ψυχοβιολογική ανάγκη της για μια ώριμη μορφή αγάπης. Διερευνά την αγάπη απ’ όλες τις πλευρές και τις όψεις της: την ερωτική αγάπη, την αγάπη των γονιών για τα παιδιά τους, την αγάπη για τον συνάνθρωπο, την αγάπη για τον εαυτό μας, την αγάπη για τον Θεό. Εξηγεί πως η αγάπη αποτυγχάνει όταν είναι μια ένωση χωρίς ατομική πληρότητα και πως ο ενεργητικός της χαρακτήρας απαιτεί πάντα κάποια βασικά στοιχεία: φροντίδα, υπευθυνότητα, σεβασμό και γνώση.

Η επετειακή έκδοση του βιβλίου συμπληρώνεται με μια ειδική εισαγωγή, ένα βιογραφικό παράρτημα, ένα ακόμη σχετικό με την έκδοση του έργου επίμετρο, καθώς και από ημερολογιακές σημειώσεις και επιστολές του Έριχ Φρομ.