«Βάκχες»… αλά γαλλικά

Όντας ερωτευμένη με τη γραφή του Zαν-Πατρίκ Mανσέτ, του πιο γνωστού ίσως στην Ελλάδα εκπροσώπου του γαλλικού αστυνομικού neo-polar που γεννήθηκε μέσα από τα σπλάχνα του Μάη του ’68, ένιωσα μάλλον ενοχές που αγνοούσα τα βιβλία του ομότεχνού του Φρεντερίκ Α. Φαζαρντί (ψευδώνυμο του Ρολλάν Μορώ, 1947-2008). Μοναδικό ελαφρυντικό, ότι μέχρι τώρα δεν είχαν εκδοθεί στα ελληνικά ώσπου «Οι εκδόσεις των συναδέλφων» μάς έκαναν αυτό το δώρο σε εξαιρετική μετάφραση και επίμετρο του Γιάννη Καυκιά, που έχει μεταφράσει και τα βιβλία του Μανσέτ.

Τι να πω γι’ αυτό το κείμενο; Ένα σουρεαλιστικό, ακραίο, βίαιο έως σπλάτερ, και ταυτόχρονα πολιτικό έως εκεί που δεν παίρνει, αστυνομικό, με γραφή που τρέχει σαν σφαίρα η οποία μόλις έφυγε από τη θαλάμη αποφασισμένη να βρει το στόχο της. Το Παρίσι της δεκαετίας του ’70, ολοζώντανο λες και ζεις εκεί, πρωταγωνιστεί σε αυτήν την ιστορία βίας και εκδίκησης, με στοιχεία από την αρχαία ελληνική τραγωδία και σαφείς παραπομπές στις «Βάκχες» του Ευριπίδη. Ήρωάς του ένας αστυνομικός, πολύ διαφορετικός από τα συνήθη: αμφισβητίας των πάντων, και ιδιαιτέρως της ιεραρχίας και των ιερών και οσίων της καθεστηκυίας τάξης, αθυρόστομος, αντιδραστικός και αλλεργικός στη βία, ειδικά προς τους αδύναμους τους οποίους υπερασπίζεται είτε είναι ένα κουτάβι που κακοποιείται είτε ένας σαλεμένος ανθρωπάκος με όπλο που κρατά ομήρους σε ένα κατάστημα, ντυμένος απορρυπαντικό πλυντηρίου – μην γελάτε, με αυτή ακριβώς τη σκηνή ανοίγει το βιβλίο. Και επιπλέον διαβασμένος, και με όνειρό του κάποια μέρα να τρίψει την αστυνομική του ταυτότητα στη μούρη του υπουργού… Ένας κλασικός αντι-ήρωας ή μάλλον αντι-μπάτσος…

Αλλά μέχρι να έρθει εκείνη η μέρα, θα πρέπει να σταματήσει τη συμμορία που δολοφονεί αστυνομικούς: ντυμένοι με δέρματα ζώων και στεφάνια κισσού,  σκοτώνουν τα θύματά τους με τελετουργικό και ακραίο τρόπο, αφού τα βασανίσουν, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις και ο κανιβαλισμός των πτωμάτων, είναι στο μενού… Ένα κύμα τρόμου, ενισχυμένο στο έπακρο και από τα ΜΜΕ, κυριαρχεί στις τάξεις της γαλλικής αστυνομίας ενώ σταδιακά η επιχείρηση σύλληψής τους θα μετατραπεί σε ένα λουτρό αίματος, με τα πτώματα να αυξάνονται συνεχώς… Ανάμεσά τους πιθανόν και ο ήρωας, ο αστυνόμος Παντοβάνι, όπως τουλάχιστον διαφαίνεται στο ανοιχτό τέλος του βιβλίου (αλλά, ευτυχώς, επιζεί τελικά για να πρωταγωνιστήσει και σε επόμενα βιβλία του συγγραφέα).

Το «Φονιάδες μπάτσων» δεν είναι ένα αστυνομικό μυστήριο, αλλά ένα πολιτικό μανιφέστο που με τη δύναμη της γραφής του (και μιλάμε για δύναμη τύπου «γροθιά στο πρόσωπο»), φέρνει βίαια στο φως όλη την αρρώστια των δυτικών κοινωνιών. Αλλά ο Φαζαρντί το κάνει αυτό αριστοτεχνικά και με ευφυές χιούμορ, δημιουργώντας αξέχαστους χαρακτήρες και σκηνές περίπου επικές, παραδίδοντας μαθήματα για το τι μπορεί να δημιουργήσει ο συνδυασμός ταλέντου, πολιτικής άποψης και κοφτερού μυαλού…