Πλησίασέ μου την απουσία σου στο βυθό,

βαριά, καλύπτοντας τα μάτια σου,

κάνε να με διασχίσει η ύπαρξή σου, υποθέτοντας

πως η καρδιά μου είναι κατεστραμμένη…

(σελ. 77)

Ο Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασάλτο -όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Νερούδα- γεννήθηκε το 1904 στο Παράλ της Χιλής. Ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς και παραγωγικούς ποιητές της Λατινικής Αμερικής, με περισσότερα από 30 βιβλία στο ενεργητικό του. Εντάχθηκε στους κόλπους του Κομμουνιστικού Κόμματος και αρκετά χρόνια αργότερα εκλέχτηκε γερουσιαστής. Εκπροσώπησε τη χώρα του ως διπλωμάτης από το 1926 έως το 1938 σε διάφορα μέρη της Άπω Ανατολής και της Ισπανίας, όπου έζησε από κοντά τον Εμφύλιο. Όταν το 1948 το Κομμουνιστικό Κόμμα κηρύχτηκε παράνομο, ο Νερούδα ταξίδεψε αρχικά στην Αργεντινή και αργότερα στη Σοβιετική Ένωση. Επέστρεψε στη Χιλή τέσσερα χρόνια αργότερα και το 1953 του απονεμήθηκε το Βραβείο Λένιν. Η φήμη του Χιλιανού ποιητή είχε απλωθεί σε όλο τον κόσμο και το 1971, περίοδος που ο Νερούδα ήταν πρεσβευτής στη Γαλλία, του απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Άλλα έργα του ποιητή είναι: “Η τρίτη κατοικία”, “Κάντο Χενεράλ” (έργο που μελοποιήθηκε στην Ελλάδα από το Μίκη Θεοδωράκη), “Το αλλοπρόσαλλο βιβλίο”, “Γήινη κατοικία”, κ.ά. Πέθανε το 1973 σε ηλικία 69 ετών και η κηδεία του ήταν το πρώτο ξέσπασμα των Χιλιανών εναντίον της δικτατορίας.

Εδώ και αρκετή ώρα κάθομαι μπροστά στον υπολογιστή, σκεφτόμενος τι μπορώ να γράψω για τον Πάμπλο Νερούδα, τι καινούργιο μπορώ να πω ή να προσθέσω στις αναρίθμητες απόψεις και κρίσεις (θετικότατες κατά συντριπτική πλειοψηφία) για το ποιητικό έργο του Νομπελίστα ποιητή. Προφανώς και δεν έχω να πω κάτι καινούργιο παρά μόνο ίσως μερικές πληροφορίες για τα ποιήματα που εμπεριέχονται στη συγκεκριμένη έκδοση.

Στο παρόν, λοιπόν, βιβλίο παρατίθενται 18 ποιήματα και μία σονάτα του Νερούδα, ενώ τρία από αυτά αφορούν την πρώιμη γραφή του. Η γλώσσα του Νερούδα είναι απαράμιλλης λογοτεχνικής, ερωτικής, πανανθρώπινης ομορφιάς, μαγεύοντας κυριολεκτικά κάθε αναγνώστη. Γεμάτα από γήινες εικόνες, με τη φύση να ξεχειλίζει σε κάθε στίχο και έναν έρωτα οικουμενικό να αναδύεται από τα βάθη του σύμπαντος. Το πιο δυνατό στοιχείο της ποίησης του Νερούδα δεν είναι το λογοτεχνικό ύφος, αλλά εκείνη η ακαταμάχητη ικανότητα να κάνει τον αναγνώστη να νιώθει αυτούς τους στίχους δικούς του, σαν να τους έχει γράψει ο ίδιος. Η συγκεκριμένη έκδοση περιλαμβάνει τα ποιήματα και στην πρωτότυπη γραφή τους.

Ως κατακλείδα στο κείμενο τούτο θα ήθελα να παραθέσω μερικά λόγια του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα για τον σπουδαίο Χιλιανό ποιητή : «Ο Πάμπλο Νερούδα είναι ένας αυθεντικός ποιητής, από εκείνους που έχουν καλλιεργήσει τις αισθήσεις τους σ’ έναν κόσμο που δεν είναι δικός μας και που ελάχιστοι αντιλαμβάνονται. Ένας ποιητής πιο κοντά στον θάνατο παρά στη φιλοσοφία, πιο κοντά στον πόνο παρά στη διανόηση, πιο κοντά στο αίμα παρά στο μελάνι. Παραμένει απέναντι στον κόσμο γεμάτος ειλικρινή έκπληξη και του λείπουν τα δύο εκείνα στοιχεία, με τα οποία έχουν ζήσει τόσοι και τόσοι ψευδοποιητές: το μίσος και η ειρωνεία. Όταν πάει να γίνει τιμωρός και σηκώνει το σπαθί, βρίσκεται ξαφνικά μ’ ένα πληγωμένο περιστέρι ανάμεσα στα δάχτυλά του».