«Έχουμε την τέχνη για να μην πεθάνουμε απ’ την αλήθεια»

Φρήντριχ Νίτσε

Συνήθως, όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο, το στοιχείο που συνεπαίρνει τον αναγνώστη είναι ως επί το πλείστον η υπόθεση. Σε λιγότερες περιπτώσεις εκείνο που καθηλώνει είναι το ύφος του συγγραφέα, ακόμα και στο επίπεδο που η πλοκή δεν παίζει κανένα ουσιώδη ρόλο.

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει και το βιβλίο «Απληστία», της κατόχου Βραβείου Νόμπελ, Ελφρίντε Γέλινεκ. Με ύφος που μαγνητίζει, η συγγραφέας διεισδύει στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής, στις διαπροσωπικές σχέσεις, στην κρυφή πλευρά που κρύβει κάθε άτομο, αλλά και στις ανάγκες εκείνες που καθορίζουν λίγο ή πολύ την πορεία του καθενός. Για την υπόθεση δεν θα μπορούσα να πω κάτι περισσότερο. Είναι σαν να ρωτάς τον Μπόρχες αν όλα εκείνα τα φανταστικά όντα που περιγράφει στα βιβλία του τα είχε αντικρίσει κάποτε…

Από την αρχή μέχρι το τέλος ο παραληρηματικός οίστρος της Γέλινεκ θέτει σε εγρήγορση τις αισθήσεις και το νου του αναγνώστη, ενώ συνομιλεί μαζί του μέσω ερωτήσεων και αποριών. Μέσα στον καταιγισμό σκέψεων και απόψεων, ο αναγνώστης μπορεί να ανακαλύψει προτάσεις που ενέχουν σοφία και παράλληλα καταδεικνύουν το μεγαλείο της σκέψης της συγγραφέως. Προσωπικά αυτές τις προτάσεις τις σκεφτόμουνα για ώρες μετά.

Η αφήγηση της Ελφρίντε Γέλινεκ είναι μοναδική, πραγματικά ιδιαίτερη, μολονότι η ροή του κειμένου δεν είναι τόσο προσιτή. Σε κάθε λέξη, κάθε σημείο του βιβλίου μπορεί να ξοδέψει ο αναγνώστης χρόνο και φαιά ουσία, αναζητώντας πίσω από τις λέξεις τη συναίσθηση εκείνη που ανήκει και φανερώνει έναν χαρισματικό άνθρωπο και εν προκειμένω συγγραφέα.

Ένα μυθιστόρημα με στοιχεία πρόζας και δοκιμίου, που μοιάζει με δραματικό μονόλογο, απογυμνώνοντας ταυτόχρονα την ανθρώπινη ύπαρξη, την οποία παρουσιάζει με τρόπο ωμό, καυστικό και άκρως ρεαλιστικό. Θα έλεγα μάλιστα ότι το βιβλίο «Απληστία» είναι σαν εκείνες τις ταινίες που, ενώ δεν έχεις καταλάβει τα πάντα, σου αρέσει, δίχως να χρειάζεται να αναζητήσεις τους λόγους.

Αν κάποια στιγμή πέσει στα χέρια σας αυτό το βιβλίο, ακόμα και όταν αντιληφθείτε από τις πρώτες σελίδες ότι δεν πρόκειται για κάτι συνηθισμένο, μη διστάσετε να συνεχίσετε την ανάγνωσή του, γιατί στο τέλος, χωρίς να το καταλάβετε, σίγουρα θα σας αφήσει μια ιδιαίτερη γεύση.